zondag 26 oktober 2014

Open voor oude verhalen

Voor Oscar Mans, eigenaar van de Sjans, Basilica en la bonne femme, schreef buro open het volgende persbericht dat leidde tot een interview en een paginagroot artikel in De Limburger op 25 oktober. Duik mee in de historie van la bonne femme.

Gewapend met bouwhelm steekt Oscar Mans, eigenaar van la bonne femme, meteen van wal. Hier is niet alleen een ondernemer in hart en nieren aan het woord, maar ook een man die zich tot het naadje verdiept in de materie waar hij mee bezig is. Aan een tafel bezaaid met oude documenten en foto’s duikt hij het verleden van la bonne femme in. En met reden. Want het huidige monumentale eetcafé op de Graanmarkt wordt verbouwd. En niet zo’n beetje ook niet.

Romeinse fundamenten
Oscar Mans: “Als eigenaar ben ik een passant. Zo’n eetcafé als la bonne femme is in mijn optiek van Maastrichtenaren. Het is een gebouw dat altijd blijft staan en waar bewoners blijven komen. Al vanaf het moment dat het haar eerste horeca- en herbergfunctie kreeg. La bonne femme - vernoemd naar Slevrouwe en dus de naast gelegen basiliek - heeft een diepgewortelde traditie qua horeca en dat kun je teruglezen als je de archieven induikt. Ongelooflijk wat je dan aan historie terugvind. Zo las ik in documenten dat het Stokstraatgebied zich in de vroege eeuwen ontwikkelde tot centrum voor handel en nijverheid op de fundamenten van het Romeinse Castellum. In de beschutting van de stadsmuur trok de Graanmarkt - de naam zegt het al - bakkers aan. Maar omdat het pand ook aan de Maas lag, kwamen hier eveneens veel Maasschippers. En naderhand toen het kanaal tussen Maastricht en Luik werd gegraven (1845 en 1850) de kanaalgravers. Dit was een levendig deel van Maastricht. Misschien ook wel de reden waarom de stad destijds twee bordelen voor dames van lichte zeden tolereerde achter de Onze Lieve Vrouwebasiliek.”

Torenhoge schulden
Mans grinnikt: “Ik heb zelfs een document uit 1733 van één van de eigenaren - Johan Streel. Hij doet bij de Raad van Staten zijn beklag over de schuld van 720 Brabantse guldens die Baron van Hompesch, verbonden aan het regiment der Dragonders, heeft uitstaan bij de Bonne Femme. Dat is een bedrag dat nu overeenkomt met zo’n € 17.500. Stel je voor dat iemand - klaarblijkelijk vlak voor kerst op 21 december 1730 - je hele café leeg drinkt en eet en vervolgens de benen neemt?! Mogelijk heeft hij zijn hele regiment getrakteerd? We weten het niet. Dat moet ik nog eens achterhalen in de processtukken in de archieven. Wat ik wel weet, is dat de snoodaard heel even in arrest heeft gezeten, maar is ontsnapt. Of Van Hompesch uiteindelijk na al die jaren van klachten bij zijn regiment, de Raad van Staten en zelfs de Krijgsraad heeft betaald, blijft vooralsnog een vraag.”

Eeuwenoude herberg
“Wat we ook weten is dat dit pand - destijds een brouwerij - in 1683 werd gekocht door de Maasschipper Pierre Moreau, die zijn fortuin had gemaakt. Hij bouwde het in 1696 om tot woonhuis. In de kelder zie je dat - nu we alles aan het herstellen en schoonmaken zijn - terug omdat bovenop de oude gewelven weer nieuwe zijn gezet. De hele achttiende eeuw bleef het huis in handen van zijn erven en was er waarschijnlijk ook een bakkerij in gevestigd. Vervolgens werd het een café en herberg en kreeg het rond 1900 de naam café Du Parc. Een directe verwijzing naar de ligging aan het stadspark. Daarna heeft het tal van eigenaren gehad en ook even zoveel verbouwingen. Tijdens de renovatie van de Stokstraat in de jaren ’50 werden bijvoorbeeld maar liefst vier meter aan het pand aangebouwd, maar werden andere aangebouwde panden gesloopt waarmee feitelijk de structuur van het huidige la bonne femme werd vastgelegd. Naderhand is een terras aangebouwd, dat weer jaren later serre werd. En nu is het weer tijd voor een verbouwing. Niet zozeer omdat het groter of anders moet, maar meer vanuit hele praktische overwegingen. Het pand voldeed qua techniek niet meer. Je kunt niet altijd nieuwe stoppen in de meterkast blijven bijzetten, omdat moderne apparatuur daar om vraagt. We moesten rigoureus met allerlei leidingen aan de slag, dus heb ik besloten om - in goed overleg overigens met een betrokken gemeente - het pand iets meer terug te brengen naar de oude staat en de gevel een meer open uitstraling te geven. We krijgen straks een prachtige glazen serre die over de gehele breedte van het pand loopt. Marco Scheren van HVNA architecten heeft met oog voor de historie van het pand een prachtig ontwerp hiervoor gemaakt. Voor het interieur struin ik de hele Benelux af naar oude bouwmaterialen. We gebruiken bijvoorbeeld binten van vierhonderd jaar oud. Ik heb oude fabriekslampen gevonden voor de terrasverlichting en een oude zeventiende eeuwse haard. Het terugbrengen van die elementen vind ik belangrijk voor de sfeer van het pand. Het doet recht aan haar tot de verbeelding sprekende historie.”

Honderd jaren op ansichtkaarten
“Ik doe dit werk nu al dertien jaar en weet - ook als eigenaar van Basilica en de Sjans - hoe belangrijk de entree voor je stad is. En la bonne femme is één van die entrees. Dat was het vroeger al toen hier de Onze Lieve Vrouwepoort de stadsmuur aan de Maas met de stadsmuur langs de basiliek verbond. We zijn nu niet meer omringd door hoge muren, maar hebben een open karakter naar de Maas toe. Door la bonne femme met zorg aan te verbouwen, creëren we een subtiele gedaanteverwisseling op een unieke plek. Een trekpleister voor Maastrichtenaren en hun kinderen. Ook die drie van mij.” Mans lacht even: “Niet omdat ze hier liggend kunnen eten of omdat ze tijdens het eten een moord moeten oplossen, maar gewoon omdat je hier in goed gezelschap kunt komen voor een prettig gesprek onder het genot van een drankje en lekker eten. Die sfeer - noem me conservatief - heb ik graag in mijn zaken. De beleving zit niet in toeters en bellen. Beleving zit in een goed gesprek.”

Geen opmerkingen:

Een reactie posten